इंग्रजी व्याकरणामध्ये Articles (उपपदे), Determiners (निश्चितके) आणि Quantifiers (परिमाणवाचक निश्चितके) यांना अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. Maha TET परीक्षेमध्ये या घटकांवर हमखास 2 ते 3 प्रश्न विचारले जातात. वाक्यातील नामाची व्याप्ती, त्याची निश्चितता किंवा अनिश्चितता आणि त्याचे प्रमाण दर्शवण्यासाठी या शब्दांचा वापर केला जातो.
Indefinite Articles (A, An) - अनिश्चित उपपदे
Indefinite चा अर्थ 'अनिश्चित' असा होतो. जेव्हा आपण एखाद्या सामान्य नामाचा (Common Noun) उल्लेख पहिल्यांदा करतो किंवा त्या नामाबद्दल निश्चित माहिती नसते, तेव्हा 'A' किंवा 'An' चा वापर केला जातो. हे उपपद नेहमी एकवचनी आणि मोजता येणाऱ्या (Singular Countable) नामांपूर्वीच वापरले जाते.
अनेकवचनी किंवा मोजता न येणाऱ्या (Uncountable) नामांपूर्वी हे वापरता येत नाही.
या उपपदांचा वापर करताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे शब्दाचे पहिले अक्षर कोणते आहे यापेक्षा त्या शब्दाच्या पहिल्या अक्षराचा उच्चार (Sound) कसा होतो, यावर 'A' आणि 'An' चा वापर अवलंबून असतो.
1. स्वरांचा उच्चार (Vowel Sound) विरुद्ध व्यंजनांचा उच्चार (Consonant Sound)
इंग्रजी भाषेत कुल 26 अक्षरे आहेत, ज्यामध्ये 5 स्वर (A, E, I, O, U) आणि 21 व्यंजने (B, C, D, F, G...) आहेत. परंतु, उच्चारशास्त्राचा (Phonetics) विचार केल्यास इंग्रजीमध्ये एकूण 20 स्वर उच्चार (Vowel Sounds) आणि 24 व्यंजन उच्चार (Consonant Sounds) असतात.
व्यंजनाचा उच्चार (Consonant Sound): जेव्हा एखाद्या एकवचनी नामाची सुरुवात व्यंजन उच्चाराने होते, तेव्हा त्यापूर्वी 'A' वापरतात.
स्वरांचा उच्चार (Vowel Sound): जेव्हा एखाद्या एकवचनी नामाची सुरुवात स्वर उच्चाराने (अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ या मराठी स्वरांसारखा उच्चार) होते, तेव्हा त्यापूर्वी 'An' वापरतात.
2. अपवादात्मक शब्दांचे नियम आणि उदाहरणे
परीक्षेमध्ये नेहमी सामान्य नियमांपेक्षा अपवादात्मक उच्चारांवर आधारित प्रश्न विचारले जातात. खालील तक्त्यामध्ये अशाच काही महत्त्वाच्या अपवादांचे वर्गीकरण केले आहे, जेणेकरून तुमचा गोंधळ उडणार नाही:
| शब्द | पहिले अक्षर | उच्चार (मराठीत) | योग्य उपपद | नियम / स्पष्टीकरण |
| University | U (स्वर) | 'यु' (व्यंजन) | A university | सुरुवात स्वराने झाली असली तरी उच्चार 'Y' (यु) सारखा व्यंजनयुक्त आहे. |
| Useful book | U (स्वर) | 'यु' (व्यंजन) | A useful book | 'U' चा उच्चार 'अ' न होता 'यु' असा होतो, म्हणून 'A' वापरतात. |
| One-eyed man | O (स्वर) | 'व' (व्यंजन) | A one-eyed man | 'O' चा उच्चार 'व' (Wa) असा व्यंजनासारखा होतो. |
| Hour | H (व्यंजन) | 'औ' (स्वर) | An hour | येथे 'H' हा वर्ण मूक (Silent) आहे, उच्चार 'Our' असा स्वराचा होतो. |
| Honest man | H (व्यंजन) | 'ऑ' (स्वर) | An honest man | 'H' मूक असून पुढील उच्चार 'ऑनेस्ट' असा स्वराचा होतो. |
| M.A. | M (व्यंजन) | 'एम्' (स्वर) | An M.A. | संक्षिप्त रूप वाचताना 'Em' असा उच्चार होतो, ज्याची सुरुवात 'ए' या स्वराने होते. |
| S.P. | S (व्यंजन) | 'एस्' (स्वर) | An S.P. | 'Es' उच्चारामुळे सुरुवातीला 'ए' हा स्वर येतो. |
अधिक सविस्तर उदाहरणे:
He is an MLA of our constituency. (येथे 'M' चा उच्चार 'Em' असा होतो, म्हणजेच सुरुवातीला 'ए' हा स्वर येतो, म्हणून 'An' वापरले.)
Suresh is a one-way traffic police officer. (येथे 'One' चा उच्चार 'व' असा होतो, जो व्यंजन आहे.)
This is a unique opportunity. (येथे 'Unique' चा उच्चार 'यु' असा होतो, म्हणून 'A' वापरले.)
It took us an hour to reach the exam center. (येथे 'H' चा उच्चार होत नाही, उच्चार 'आवर' असा होतो, म्हणून 'An' वापरले.)
Definite Article (The) - निश्चित उपपद
'The' या उपपदाला निश्चित उपपद (Definite Article) म्हणतात कारण याचा वापर एखाद्या विशिष्ट, निश्चित किंवा आधी उल्लेख झालेल्या नामाचा निर्देश करण्यासाठी केला जातो. हे उपपद एकवचनी, अनेकवचनी, मोजता येणाऱ्या आणि मोजता न येणाऱ्या अशा सर्व प्रकारच्या नामांपूर्वी वापरता येते, बशर्ते ते नाम विशिष्ट असले पाहिजे.
उदा. Give me a book. (मला कोणतेही एक पुस्तक दे - अनिश्चित)
उदा. Give me the book which is on the table. (मला नेमके तेच पुस्तक दे जे टेबलवर आहे - निश्चित)
Maha TET परीक्षेच्या दृष्टीने 'The' चे प्रगत भौगोलिक, ऐतिहासिक आणि व्याकरणात्मक नियम खालीलप्रमाणे आहेत:
1. प्रगत भौगोलिक नियम (Geographical Rules)
निसर्गातील अद्वितीय आणि मोठ्या भौगोलिक घटकांच्या नावांपूर्वी 'The' वापरणे अनिवार्य आहे.
नद्यांच्या नावांपूर्वी (Rivers): The Ganga, The Nile, The Godavari, The Amazon.
उदा. The Ganga is considered a holy river.
पर्वतरांगांच्या नावांपूर्वी (Mountain Ranges): The Himalayas, The Alps, The Andes. (लक्षात ठेवा: वैयक्तिक शिखरांच्या नावापूर्वी 'The' वापरत नाहीत, उदा. Mount Everest पूर्वी 'The' येणार नाही.)
उदा. The Himalayas protect our country from cold winds.
समुद्र आणि महासागरांच्या नावांपूर्वी (Seas and Oceans): The Pacific Ocean, The Arabian Sea, The Indian Ocean.
उदा. Mumbai is located near the Arabian Sea.
वाळवंटांच्या नावांपूर्वी (Deserts): The Sahara Desert, The Thar Desert.
उदा. The Sahara is the largest hot desert in the world.
द्विपसमूहांच्या नावांपूर्वी (Group of Islands): The Andaman and Nicobar Islands, The West Indies.
जगातील एकमेव अद्वितीय नैसर्गिक घटकांपूर्वी (Unique Objects): The Sun, The Moon, The Earth, The Sky.
उदा. The Earth revolves around the Sun.
2. ऐतिहासिक आणि राजकीय नियम (Historical & Political Rules)
ऐतिहासिक वास्तू आणि स्मारके (Historical Monuments): The Taj Mahal, The Red Fort, The Eiffel Tower.
उदा. The Taj Mahal is one of the wonders of the world.
ऐतिहासिक घटना आणि काळ (Historical Events/Eras): The French Revolution, The Stone Age, The First World War.
उदा. The French Revolution changed the course of history.
राजकीय पक्षांच्या नावांपूर्वी (Political Parties): The Congress Party, The Bharatiya Janata Party.
सरकारी शाखा आणि लष्कर (Government Bodies & Armed Forces): The Judiciary, The Parliament, The Indian Army, The Navy.
उदा. The Indian Army is known for its bravery.
3. ग्रंथविषयक आणि दिशावाचक नियम (Religious Books & Directions)
पवित्र आणि प्रसिद्ध ग्रंथांच्या नावांपूर्वी (Holy Books): The Vedas, The Gita, The Bible, The Quran, The Mahabharata.
उदा. He reads the Gita every morning.
अपवाद: जर ग्रंथाच्या नावापूर्वी त्याच्या लेखकाचे नाव असेल, तर 'The' वापरत नाहीत. उदा. Valmiki's Ramayana (येथे The Valmiki's Ramayana असे लिहिणे चुकीचे आहे).
निश्चित दिशांच्या नावांपूर्वी (Directions): The East, The West, The North, The South.
उदा. The sun rises in the East and sets in the West.
नियम: जर दिशेच्या नावापूर्वी Preposition (शब्दयोगी अव्यय) असेल, तरच 'The' वापरतात. जर दिशेनंतर एखाद्या देशाचे किंवा राज्याचे नाव जोडलेले असेल, तर 'The' वापरत नाहीत (उदा. South India, Western Europe).
4. Superlative Degree आणि व्याकरणात्मक नियम
Superlative Degree मधील विशेषणांपूर्वी: इंग्रजीमध्ये जेव्हा विशेषणाचे तिसरे रूप (Superlative Form) येते, तेव्हा त्यापूर्वी 'The' वापरणे अत्यंत आवश्यक आहे.
उदा. Rajesh is the tallest boy in the class.
उदा. This is the most beautiful painting I have ever seen.
क्रमवाचक संख्यांपूर्वी (Ordinal Numbers): प्रथम, द्वितीय, अंतिम अशा क्रमाने येणाऱ्या संख्यांपूर्वी 'The' वापरतात.
उदा. Who was the first Prime Minister of India?
उदा. This is the last chapter of this book.
म्युझिकल इन्स्ट्रुमेंट्स (वाद्यांच्या नावांपूर्वी): जेव्हा वाद्य वाजवण्याचा संदर्भ असतो, तेव्हा 'The' वापरतात.
उदा. She loves to play the flute.
विशेषण जेव्हा संपूर्ण वर्गाचे प्रतिनिधित्व करते: जेव्हा एखादे विशेषण संपूर्ण समाजाचा किंवा समूहाचा बोध करते, तेव्हा त्यापूर्वी 'The' वापरून ते नाम बनवले जाते.
उदा. The rich should help the poor. (येथे The rich म्हणजे सर्व श्रीमंत लोक आणि The poor म्हणजे सर्व गरीब लोक).
Omission of Articles (उपपदांचा लोप / कुठे Articles वापरू नयेत)
Maha TET परीक्षेत बऱ्याचदा असा पर्याय दिला जातो जिथे कोणत्याही उपपदाची गरज नसते (No Article / Omission). विद्यार्थी सर्वच नामांपूर्वी काही ना काही उपपद लावण्याची चूक करतात. खालील नियम नीट समजून घ्या, जेणेकरून कुठे उपपद वापरायचे नाही हे स्पष्ट होईल:
1. भाषा आणि विषयांच्या नावांपूर्वी (Languages and Subjects)
कोणतीही भाषा किंवा शैक्षणिक विषयाच्या नावापूर्वी कधीही 'A', 'An' किंवा 'The' वापरू नका.
चुकीचे: I am learning the English.
बरोबर: I am learning English.
चुकीचे: The Mathematics is a difficult subject.
बरोबर: Mathematics is a difficult subject.
2. खेळांच्या नावांपूर्वी (Sports and Games)
खेळांच्या नावांपूर्वी उपपदे वापरली जात नाहीत.
चुकीचे: He plays the cricket.
बरोबर: He plays cricket.
3. भाववाचक आणि अमूर्त संकल्पनांपूर्वी (Abstract Nouns)
ज्या गोष्टी आपण स्पर्श करू शकत नाही, फक्त अनुभवू शकतो अशा नामांपूर्वी सामान्य अर्थाने उपपद वापरत नाहीत.
चुकीचे: The honesty is the best policy.
बरोबर: Honesty is the best policy.
चुकीचे: A love is a beautiful feeling.
बरोबर: Love is a beautiful feeling.
अपवाद: जर हे भाववाचक नाम विशिष्ट व्यक्तीशी जोडले असेल, तर 'The' वापरतात. उदा. The honesty shown by Ramesh was praised by everyone. (येथे फक्त रमेशच्या प्रामाणिकपणाबद्दल बोलत आहोत, म्हणून 'The' आले.)
4. पदार्थांच्या नावांपूर्वी (Material Nouns)
मोजता न येणाऱ्या घन, द्रव किंवा वायू पदार्थांच्या नावांपूर्वी सामान्य संदर्भात उपपद येत नाही.
चुकीचे: The gold is a precious metal.
बरोबर: Gold is a precious metal.
चुकीचे: Bring me a water.
बरोबर: Bring me water.
अपवाद: जर पदार्थ विशिष्ट ठिकाणचा असेल, तर 'The' वापरतात. उदा. The water of this well is sweet. (नेमक्या याच विहिरीचे पाणी, म्हणून 'The' आले.)
5. नेहमीच्या संस्थांच्या प्राथमिक उद्देशासाठी (Primary Purpose)
School, College, Church, Hospital, Prison, Court, Bed या ठिकाणी जर आपण त्यांच्या मूळ उद्देशासाठीच जात असू, तर त्यापूर्वी 'The' वापरत नाहीत.
उदा. Children go to school everyday. (शिक्षणासाठी जातात - प्राथमिक उद्देश, म्हणून उपपद नाही.)
उदा. His father went to the school to meet the principal. (येथे वडील शिकायला गेले नाहीत, तर मुख्याध्यापकांना भेटायला गेले आहेत - दुय्यम उद्देश, म्हणून 'The' वापरले.)
Determiners & Quantifiers (निश्चितके व परिमाणवाचक निश्चितके)
Determiners हे नामाच्या आधी येऊन नाम निश्चित करतात, तर Quantifiers हे नामाचे प्रमाण किंवा संख्या दर्शवतात. परीक्षेत यांच्यातील सूक्ष्म फरकावर आधारित हमखास प्रश्न विचारले जातात. खाली त्यांचे अत्यंत महत्त्वाचे प्रकार व नियम दिले आहेत.
1. Much vs Many चा अचूक वापर
वाक्यात प्रमाण किंवा संख्या दर्शवताना या दोघांचा वापर कसा करावा, यातील मूलभूत फरक समजून घेऊ:
Much (पुष्कळ/खूप): याचा वापर मोजता न येणाऱ्या नामांपूर्वी (Uncountable Nouns) परिमाण किंवा प्रमाण दर्शवण्यासाठी केला जातो. हे सहसा नकारार्थी आणि प्रश्नार्थक वाक्यांत जास्त वापरले जाते.
उदा. How much milk do you need? (दूध मोजता येत नाही, गॅलन किंवा लिटरमध्ये मोजतात, नाम Uncountable आहे.)
उदा. There isn't much time left for the exam. (वेळ हा घटक Uncountable मानला जातो.)
Many (अनेक/खूप): याचा वापर मोजता येणाऱ्या अनेकवचनी नामांपूर्वी (Plural Countable Nouns) संख्या दर्शवण्यासाठी केला जातो.
उदा. How many students are present today? (विद्यार्थी मोजता येतात.)
उदा. She has many friends in Mumbai.
2. Few vs Little मधील अर्थाचा फरक
हा अत्यंत नाजूक आणि परीक्षेचा अत्यंत आवडता भाग आहे. सर्वात पहिले हे लक्षात ठेवा की:
Few चा वापर Countable Nouns (मोजता येणारी नामे) सोबत होतो.
Little चा वापर Uncountable Nouns (मोजता न येणारी नामे) सोबत होतो.
या दोन्हींचे तीन-तीन उपप्रकार पडतात, जे वाक्याचा संपूर्ण अर्थ बदलून टाकतात. खालील वर्गीकरण काळजीपूर्वक वाचा:
Countable Nouns साठी (संख्यावाचक):
Few (नगण्य/जवळपास काहीच नाही): याचा अर्थ नकारात्मक होतो. म्हणजे इतकी कमी संख्या की त्याचा काहीच उपयोग नाही.
उदा. He has few friends, so he is lonely. (त्याला जवळपास मित्रच नाहीत, म्हणून तो एकटा आहे.)
A few (काही/थोडेफार): याचा अर्थ होकारात्मक होतो. संख्या कमी आहे, पण ती काही प्रमाणात पुरेशी किंवा अस्तित्वात आहे.
उदा. I have a few books on English grammar. (माझ्याकडे इंग्रजी व्याकरणाची काही पुस्तके आहेत, सर्व नाही पण काही आहेत.)
The few (जे काही थोडे आहेत ते सर्व): याचा अर्थ संख्या कमी आहे, परंतु जितकी आहे त्या संपूर्ण संख्येचा उल्लेख यात होतो.
उदा. He lost the few friends he had. (त्याच्याकडे जे काही थोडेफार मित्र होते, ते सर्व त्याने गमावले.)
Uncountable Nouns साठी (प्रमाणवाचक):
Little (नगण्य/जवळपास काहीच नाही): याचा अर्थ नकारात्मक होतो. प्रमाण इतके कमी की ते नसण्यासारखेच आहे.
उदा. There is little water in the jug; it won't quench your thirst. (जगमूध्ये इतके कमी पाणी आहे की त्याने तुमची तहान भागणार नाही.)
A little (थोडेसे/काही प्रमाणात): याचा अर्थ होकारात्मक होतो. प्रमाण कमी आहे, पण ते काही प्रमाणात उपयुक्त ठरू शकते.
उदा. A little knowledge is a dangerous thing. (अपूर्ण किंवा थोडेसे ज्ञान धोकादायक असते.)
उदा. Put a little sugar in my tea. (माझ्या चहात थोडीशी साखर टाक.)
The little (जे काही थोडे आहे ते सर्व): याचा अर्थ प्रमाण कमी आहे, पण जे काही उपलब्ध आहे ते सर्वच्या सर्व असा होतो.
उदा. She drank the little milk that was left in the bowl. (वाटीमध्ये जे काही थोडेसे दूध उरले होते, ते सर्व तिने प्यायले.)
सुलभ उजळणी तक्ता (Quick Revision Matrix)
तुमच्या जलद उजळणीसाठी संपूर्ण घटकाचा गोषवारा खालील तक्त्यामध्ये दिला आहे:
| शब्द / संकल्पना | नामाचा प्रकार (Noun Type) | वाक्याचा संदर्भ / अर्थ | मुख्य वापर नियम |
| A | Singular Countable | अनिश्चित / सामान्य | व्यंजन उच्चाराने (Consonant Sound) सुरुवात होणाऱ्या शब्दांपूर्वी. |
| An | Singular Countable | अनिश्चित / सामान्य | स्वर उच्चाराने (Vowel Sound) सुरुवात होणाऱ्या शब्दांपूर्वी. |
| The | Any Noun (Singular/Plural) | निश्चित / विशिष्ट | भौगोलिक, ऐतिहासिक, धार्मिक ग्रंथ, आणि Superlative degree च्या आधी. |
| Much | Uncountable | प्रमाण (Quantity) | मोजता न येणाऱ्या घटकांचे मोठे प्रमाण दर्शवण्यासाठी. |
| Many | Plural Countable | संख्या (Number) | मोजता येणाऱ्या अनेकवचनी वस्तू किंवा व्यक्ती दर्शवण्यासाठी. |
| Few | Plural Countable | नकारात्मक (जवळपास शून्य) | संख्या अत्यंत नगण्य असल्याचे दर्शवण्यासाठी. |
| A few | Plural Countable | होकारात्मक (काही प्रमाणात) | कमी पण काही प्रमाणात संख्या अस्तित्वात असल्याचे दर्शवण्यासाठी. |
| The few | Plural Countable | जे काही आहे ते सर्व | मर्यादित संख्या पण ती पूर्णच्या पूर्ण या संदर्भात. |
| Little | Uncountable | नकारात्मक (जवळपास शून्य) | मोजता न येणारं प्रमाण अत्यंत नगण्य असताना. |
| A little | Uncountable | होकारात्मक (थोडेसे) | प्रमाण कमी आहे पण ते जाणवण्याइतपत उपलब्ध असताना. |
| The little | Uncountable | जे काही आहे ते सर्व | मर्यादित प्रमाण पण ते उपलब्ध असलेले पूर्णच्या पूर्ण. |
या सर्व नियमांचा सराव केल्यास तुम्हाला Maha TET परीक्षेत या घटकावर पूर्ण गुण मिळवणे अत्यंत सोपे जाईल.
उपपदे व निश्चितके (Articles)
Mock Test: 20 Questions | 20 Minutes
