मराठी व्याकरणामध्ये शब्दांच्या एकूण 8 जाती आहेत. यातील पहिल्या 4 जातींना आपण 'विकारी' (सव्यय) शब्द असे म्हणतो, कारण लिंग, वचन किंवा विभक्तीनुसार त्यांच्या मूळ रूपात बदल होतो. याउलट, उर्वरित 4 जातींना अविकारी शब्द किंवा अव्यय असे म्हटले जाते.
अविकारी शब्दांवर लिंग, वचन, पुरुष किंवा विभक्तीच्या बदल्याचा कोणताही परिणाम होत नाही. वाक्य कोणतेही असो, हे शब्द नेहमी आपल्या मूळ रूपात कायम राहतात. उदाहरणार्थ, 'तो हळूहळू चालतो', 'ती हळूहळू चालते' आणि 'ते हळूहळू चालतात' या वाक्यांमध्ये 'हळूहळू' हा शब्द बदलत नाही. या भागात आपण अविकारी शब्दांचे चारही मुख्य प्रकार - क्रियाविशेषण अव्यय, शब्दयोगी अव्यय, उभयान्वयी अव्यय आणि केवलप्रयोगी अव्यय यांचा सविस्तर अभ्यास करणार आहोत.
1. क्रियाविशेषण अव्यय (Adverb)
क्रियापदाबद्दल विशेष माहिती सांगणाऱ्या अविकारी शब्दाला क्रियाविशेषण अव्यय असे म्हणतात. क्रिया केव्हा घडली, कुठे घडली, कशी घडली किंवा किती वेळा घडली, हे दाखवण्याचे काम हे शब्द करतात.
हे शब्द दोन प्रकारचे असतात: 'क्रियाविशेषण' (जे विकारी असू शकते, जसे - चांगला/चांगली) आणि 'क्रियाविशेषण अव्यय' (जे नेहमी अविकारी राहते, जसे - अत्यंत, सतत). त्याचे अर्थानुसार पडणारे मुख्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:
A. कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
क्रिया घडण्याची वेळ किंवा काळ दर्शवणाऱ्या शब्दांना कालवाचक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात. याचे तीन उपप्रकार पडतात:
कालदर्शक (वेळ दाखवणारे): क्रिया नेमकी केव्हा घडली हे यातून समजते.
शब्द: आता, तेव्हा, कधी, सध्या, तूर्तास, उद्या, परवा, रात्री, दिवसा, पूर्वी, मागे.
उदाहरण: सध्या शिक्षक भरतीची प्रक्रिया सुरू आहे. (प्रक्रिया केव्हा सुरू आहे? - सध्या)
उदाहरण: आम्ही पूर्वी या शाळेत शिकत होतो. (केव्हा शिकत होतो? - पूर्वी)
सातत्यदर्शक (सतत चालणारी क्रिया दाखवणारे): क्रिया एकाच वेळी न घडता ती सातत्याने घडत आहे असा बोध होतो.
शब्द: नित्य, सदा, सर्वदा, सतत, नेहमी, दिवसभर, आजकाल.
उदाहरण: स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास सतत करावा लागतो. (कसा करावा लागतो? - सतत)
उदाहरण: तो नेहमी वर्गात पहिला येतो. (येण्याची क्रिया कशी आहे? - नेहमी)
आवृत्तीदर्शक (वारंवारता दाखवणारे): एखादी क्रिया ठरावीक काळाने किती वेळा पुन्हा पुन्हा घडते (फेऱ्या), हे यातून समजते.
शब्द: फिरून, वारंवार, दररोज, सालोसाल, क्षणोक्षणी, पंधरवड्याला.
उदाहरण: ती शिक्षिका वारंवार विद्यार्थ्यांना सूचना देते. (सूचना किती वेळा देते? - वारंवार)
उदाहरण: विद्यार्थ्यांनी दररोज वाचन केले पाहिजे. (कधी केले पाहिजे? - दररोज)
B. स्थलवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
क्रिया घडण्याचे ठिकाण किंवा स्थळ दर्शवणाऱ्या अविकारी शब्दांना स्थलवाचक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात. याचे दोन उपप्रकार आहेत:
स्थितीदर्शक (निश्चित स्थान दाखवणारे): क्रिया ज्या ठिकाणी घडते, त्या ठिकाणची स्थिर स्थिती यातून समजते.
शब्द: येथे, तेथे, कुठे, वर, खाली, मागे, पुढे, मध्ये, अलीकडे, जवळील, दूर, अंतरावर.
उदाहरण: मुले मैदानावर येथे खेळत आहेत. (कुठे खेळत आहेत? - येथे)
उदाहरण: फळ्याच्या वर एक सुंदर सुविचार लिहिला होता. (कुठे लिहिला होता? - वर)
गतीदर्शक (हालचाल किंवा दिशा दाखवणारे): एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी होणारी हालचाल किंवा गती यातून व्यक्त होते.
शब्द: इकडून, तिकडून, मागून, पुढून, वरून, खालून, दूरवरून.
उदाहरण: अचानक समोरून एक गाडी गेली. (कुठून गेली? - समोरून)
उदाहरण: डोंगराच्या वरून पाण्याचा झरा वाहतो. (कुठून वाहतो? - वरून)
C. रीतिवाचक क्रियाविशेषण अव्यय
वाक्यातील क्रिया नेमकी कशा रीतीने किंवा कशी घडली, हे दाखवणाऱ्या शब्दांना रीतिवाचक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात. याचे तीन उपप्रकार पडतात:
प्रकारदर्शक (पद्धत दाखवणारे): क्रिया घडण्याची पद्धत स्पष्ट करतात.
शब्द: असे, तसे, कसे, हळू, जलद, उगीच, व्यर्थ, मुद्दाम, आपोआप, सावकाश.
उदाहरण: कासव हळूहळू चालते. (चालण्याची रीत कशी? - हळूहळू)
उदाहरण: त्याने मुद्दाम मला त्रास दिला. (त्रास देण्याची पद्धत - मुद्दाम)
अनुकरणदर्शक (नाद किंवा आवाजाची नक्कल करणारे): ज्या शब्दांमधून एखाद्या आवाजाची किंवा हालचालीची आवृत्ती होऊन नाद निर्माण होतो.
शब्द: झपकन, पटपट, चमचम, कडकड, खळाखळा, गटागटा, तुरुतुरू.
उदाहरण: विद्यार्थी पटपट उत्तरे लिहीत होते. (कशी लिहीत होते? - पटपट)
उदाहरण: नदीचे पाणी खळाखळा वाहत होते. (वाहण्याची रीत - खळाखळा)
निश्चयदर्शक (नक्कीपणा दाखवणारे): क्रियेच्या घडण्याचा निश्चय किंवा खात्री या शब्दांतून व्यक्त होते.
शब्द: खरोखर, नक्की, खचित, निशंक, हुकूम, बेशक.
उदाहरण: मी परीक्षेत नक्की उत्तीर्ण होणार. (कसा उत्तीर्ण होणार? - नक्की)
उदाहरण: मुलांनी केलेले काम खरोखर वाखाणण्याजोगे आहे. (काम कसे आहे? - खरोखर)
D. परिमाणवाचक किंवा संख्यावाचक क्रियाविशेषण अव्यय
क्रिया किती प्रमाणात घडली किंवा क्रियेचे संख्यात्मक माप किती आहे, हे सांगणाऱ्या शब्दांना परिमाणवाचक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात.
शब्द: कमी, जास्त, काहीसा, अत्यंत, अगदी, मुळीच, भरपूर, मोजके, जरा, काही प्रमाणात, अत्यंतिक, पूर्ण.
उदाहरण: शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना भरपूर सराव दिला. (सराव किती दिला? - भरपूर)
उदाहरण: आज मला जरा जास्त काम आहे. (काम किती आहे? - जरा जास्त)
उदाहरण: तो परीक्षेत अगदी थोडक्या गुणांनी राहिला. (किती गुणांनी? - अगदी थोडक्या)
E. प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण अव्यय
वाक्यात केवळ प्रश्न विचारण्यासाठी न येता, क्रिया घडण्याबाबत प्रश्न निर्माण करणाऱ्या अव्ययांना प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात.
शब्द: का, केव्हा, कुठे, कसे (जेव्हा हे शब्द क्रियेच्या संदर्भात प्रश्न विचारतात).
उदाहरण: तू शाळेत का गेला नव्हतास? (जाण्याबाबत प्रश्न विचारला आहे)
उदाहरण: स्पर्धा परीक्षेचा निकाल केव्हा लागणार आहे? (निकाल लागण्याच्या वेळेबाबत प्रश्न)
F. निषेधार्थक क्रियाविशेषण अव्यय
वाक्यातील क्रियेचा नकार किंवा निषेध व्यक्त करणाऱ्या शब्दांना निषेधार्थक क्रियाविशेषण अव्यय म्हणतात.
शब्द: ना, च, न, नकारार्थी अव्यये.
उदाहरण: तो कधीही खोटे बोलणार नाही. (खोटे न बोलण्याचा निषेध)
उदाहरण: तुम्ही दिलेले पुस्तक मी न विसरता आणले. (विसरण्याच्या क्रियेचा नकार)
2. शब्दयोगी अव्यय (Preposition)
जे अव्यय वाक्यातील शब्दाला जोडून येते आणि त्या शब्दाचा वाक्यातील इतर शब्दांशी असलेला संबंध दाखवते, त्याला शब्दयोगी अव्यय म्हणतात.
शब्दयोगी अव्यये स्वतंत्रपणे येत नाहीत, ती नेहमी नाम किंवा नामाचे कार्य करणाऱ्या शब्दाला जोडूनच येतात. जेव्हा ही अव्यये नामाला जोडली जातात, तेव्हा त्या नामाचे बहुतेकदा सामान्यरूप होते. (उदा. 'शाळा' अधिक 'समोर' = 'शाळेसमोर'. यात 'शाळा' चे 'शाळे' हे सामान्यरूप झाले).
A. शुद्ध शब्दयोगी अव्यये
जी शब्दयोगी अव्यये नामाला जोडली गेल्यानंतरही त्या नामाच्या रूपात कोणताही बदल (सामान्यरूप) करत नाहीत, त्यांना शुद्ध शब्दयोगी अव्यये म्हणतात. ही अव्यये जोडल्यामुळे शब्दाचा अर्थ अधिक ठाम किंवा मर्यादित होतो.
मुख्य शुद्ध अव्यये: च, मात्र, पण, देखील, सुद्धा, ही.
विशेषता: ही अव्यये नामाचे सामान्यरूप करत नाहीत. खालील उदाहरणांवरून ते स्पष्ट होईल:
उदाहरण: रामदेखील आज शाळेत आला. ('राम' या शब्दात बदल झाला नाही)
उदाहरण: मला फक्त पाचच गुण मिळाले. ('पाच' चे सामान्यरूप झाले नाही)
उदाहरण: शिक्षकांनी मलासुद्धा शाबासकी दिली.
B. शब्दयोगी अव्ययांचे विविध प्रकार
अर्थानुसार शब्दयोगी अव्ययांचे अनेक प्रकार पडतात, जे खालील तक्त्यात स्पष्ट केले आहेत:
| प्रकार | वैशिष्ट्य / अर्थ | प्रमुख अव्यये | स्पष्टीकरणात्मक उदाहरण |
| कालवाचक | वेळ किंवा काळ दर्शवणारे | पूर्वी, पुढे, आधी, नंतर, पर्यंत, मागे | परीक्षेपूर्वी भरपूर सराव करावा. |
| स्थलवाचक | ठिकाण किंवा स्थान दर्शवणारे | आत, बाहेर, मागे, पुढे, समोर, जवळ, खाली, वर | शाळेसमोर एक मोठे मैदान आहे. |
| करणवाचक | क्रियेचे साधन किंवा माध्यम दाखवणारे | मुळे, कडून, द्वारे, हाती, करवी | शिक्षकांकडून आम्हाला मार्गदर्शन मिळाले. |
| कैवल्यवाचक | केवळ किंवा फक्त असा मर्यादित अर्थ दाखवणारे | च, मात्र, केवळ, फक्त, मुळीच | अभ्यास हाच यशाचा मार्ग आहे. |
| हेतूवाचक | क्रियेचा उद्देश किंवा हेतू स्पष्ट करणारे | साठी, कारणे, करिता, अर्थी, प्रीत्यर्थ | ज्ञानासाठी विद्यार्थ्यांनी वाचन करावे. |
| व्यतिरेकवाचक | च्याशिवाय किंवा वगळून असा अर्थ दाखवणारे | शिवाय, विना, वाचून, खेरीज, परता | शिक्षकावाचून विद्यार्थ्यांना दिशा मिळत नाही. |
| तुलनावाचक | दोन गोष्टींमधील तुलना स्पष्ट करणारे | पेक्षा, तर, तम, मध्ये, परी | माझ्यापेक्षा तो गणितात हुशार आहे. |
| योग्यतावाचक | पात्रता किंवा लायकी दर्शवणारे | योग्य, सारखा, जोगा, सम, समान | हे पुस्तक मुलांयोग्य आहे. |
| विरोधवाचक | उलट किंवा विरुद्ध भावना दाखवणारे | विरुद्ध, उलट, उलटी, विरोधी | नियमांविरुद्ध वर्तन करू नये. |
3. उभयान्वयी अव्यय (Conjunction)
'उभय' म्हणजे दोन आणि 'अन्वय' म्हणजे संबंध. दोन किंवा अधिक शब्द किंवा वाक्ये जोडणाऱ्या अविकारी शब्दाला उभयान्वयी अव्यय असे म्हणतात.
हे अव्यय दोन स्वतंत्र विचारांना एकत्र बांधण्याचे काम करते. उभयान्वयी अव्ययांचे दोन मुख्य प्रकार पडतात: प्रधानत्वसूचक आणि गौणत्वसूचक.
A. प्रधानत्वसूचक उभयान्वयी अव्यये
या अव्ययांनी जोडली जाणारी दोन्ही वाक्ये समान दर्जाची किंवा स्वतंत्र (प्रधान) असतात. एक वाक्य दुसऱ्यावर अवलंबून नसते. या अव्ययांनी बनलेले वाक्य 'संयुक्त वाक्य' असते. याचे 4 उपप्रकार आहेत:
समुच्चयबोधक (एकत्र करणारे / बेरीज करणारे): दोन विधाने किंवा गोष्टी एकमेकांमध्ये मिळवण्याचे किंवा गोळा करण्याचे काम ही अव्यये करतात.
शब्द: आणि, व, शिवाय, आणखी, न, नि.
उदाहरण: विजा चमकू लागल्या आणि पावसाला सुरुवात झाली. (दोन्ही स्वतंत्र घटना एकत्र जोडल्या)
उदाहरण: शिक्षकांनी वर्गात प्रवेश केला व विद्यार्थ्यांनी शांतता राखली.
विकल्पबोधक (पर्याय निवडणारे): दोन गोष्टींपैकी एकाची निवड करणे किंवा अथवा चा पर्याय समोर ठेवणे, याला विकल्प म्हणतात.
शब्द: किंवा, अथवा, वा, की, अगर.
उदाहरण: तू स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास करशील किंवा नोकरी करशील? (दोन पैकी एक पर्याय)
उदाहरण: शांत बसा अथवा वर्गाबाहेर जा.
न्यूनत्वबोधक (कमतरता किंवा दोष दाखवणारे): पहिल्या वाक्यात काहीतरी कमी, दोष किंवा अडचण आहे, हे दुसऱ्या वाक्यात दाखवण्यासाठी ही अव्यये वापरतात. 'न्यून' म्हणजे कमीपणा.
शब्द: पण, परंतु, परी, बाकी, तरी.
उदाहरण: विद्यार्थ्यांनी अभ्यास भरपूर केला परंतु यश मिळाले नाही. (यश न मिळण्याची कमतरता दाखवली)
उदाहरण: शेतकरी रात्रंदिवस राबला पण पीक आले नाही.
परिणामबोधक (परिणाम किंवा निकाल दाखवणारे): पहिल्या वाक्यात घडलेल्या घटनेचा निकाल किंवा परिणाम दुसऱ्या वाक्यात दिसून येतो.
शब्द: म्हणून, याकरिता, तस्मात, यामुळे, अतःएव.
उदाहरण: शिक्षकांनी खूप चांगले शिकवले म्हणून सर्वांना समजले. (चांगले शिकवण्याचा परिणाम म्हणजे समजणे)
उदाहरण: आज गाडी उशिरा आली यामुळे मला शाळेत यायला उशीर झाला.
B. गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्यये
या अव्ययांनी जोडल्या जाणाऱ्या वाक्यांपैकी एक वाक्य मुख्य (प्रधान) असते आणि दुसरे वाक्य त्याच्यावर अवलंबून (गौण) असते. या अव्ययांनी बनलेले वाक्य 'मिश्र वाक्य' असते. याचेही 4 उपप्रकार आहेत:
स्वरूपबोधक (खुलासा करणारे): पहिल्या शब्दाचे किंवा वाक्याचे स्वरूप अधिक स्पष्ट करण्यासाठी दुसरे वाक्य जोडले जाते. 'म्हणजे' च्या पुढील वाक्य स्वरूप स्पष्ट करते.
शब्द: की, म्हणजे, म्हणून, जे.
उदाहरण: एक मीटर म्हणजे 100 सेंटीमीटर होय. ('एक मीटर' चे स्वरूप स्पष्ट केले)
उदाहरण: गुरुजी म्हणाले की प्रत्येकाने प्रामाणिक राहावे.
कारणबोधक (कारण सांगणारे): मुख्य वाक्यात घडलेल्या घटनेचे कारण गौण वाक्यात दिलेले असते.
शब्द: कारण, कारण की, की, ज्याअर्थी.
उदाहरण: आज मी शाळेत येऊ शकलो नाही, कारण मला ताप आला होता. (शाळेत न येण्याचे कारण ताप असणे हे आहे)
उदाहरण: त्याला बक्षीस मिळाले कारण की त्याने निबंध उत्कृष्ट लिहिला होता.
उद्देशबोधक (हेतू किंवा उद्दिष्ट दाखवणारे): एखादी क्रिया करण्याचा हेतू किंवा उद्देश काय आहे, हे या अव्ययाने जोडलेल्या गौण वाक्यातून समजते.
शब्द: म्हणून, यास्तव, कारिता, यासाठी.
उदाहरण: चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण व्हावे म्हणून तो रोज 8 तास अभ्यास करतो. (अभ्यासाचा उद्देश उत्तीर्ण होणे आहे)
उदाहरण: आरोग्य चांगले राहावे यासाठी व्यायाम करावा.
संकेतबोधक (अट दाखवणारे): जर-तर ची भाषा वापरून वाक्यात अट किंवा संकेत निर्माण करण्याचे काम ही अव्यये करतात. यात पहिले वाक्य अट दर्शवते आणि दुसरे त्याचा संभाव्य निकाल.
शब्द: जर...तर, तर, म्हणजे, की, जरी...तरी.
उदाहरण: जर तुम्ही नियमित सराव केला, तर महा टीईटी परीक्षा सहज उत्तीर्ण व्हाल. (उत्तीर्णाची अट नियमित सराव आहे)
उदाहरण: पाऊस पडला तर हवेत गारवा निर्माण होईल.
4. केवलप्रयोगी अव्यय (Interjection)
आपल्या मनातील तीव्र भावना (आनंद, दुःख, आश्चर्य, राग इ.) अचानकपणे तोंडातून बाहेर पडणाऱ्या उद्गारांद्वारे व्यक्त करणाऱ्या शब्दांना केवलप्रयोगी अव्यय म्हणतात.
हे शब्द वाक्याच्या सुरुवातीला येतात आणि त्यांचा वाक्याच्या इतर कोणत्याही घटकाशी थेट व्याकरणिक संबंध नसतो. या शब्दांच्या पुढे नेहमी उद्गारवाचक चिन्ह (!) वापरले जाते. मनात निर्माण होणाऱ्या भावानुसार याचे प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:
A. हर्षदर्शक (आनंद दाखवणारे)
मनातील अत्यंत आनंद किंवा उत्साह व्यक्त करण्यासाठी हे शब्द वापरतात.
शब्द: वाहवा, अहाहा, ओहो, वा, शाबास.
उदाहरण: वाहवा! किती सुंदर चित्र काढले आहेस तू.
उदाहरण: अहाहा! हा पाऊस किती आल्हाददायक आहे.
B. शोकदर्शक (दुःख किंवा खेद दाखवणारे)
मनातील दुःख, यातना किंवा वेदना व्यक्त करण्यासाठी वापरले जाणारे उद्गार.
शब्द: आई ग, अरेरे, हाय हाय, उहू, ऊठ.
उदाहरण: अरेरे! खूप वाईट झाले त्याच्यासोबत.
उदाहरण: आई ग! माझ्या पायाला खूप मोठे कुंपण टोचले.
C. आश्चर्यदर्शक (नवल दाखवणारे)
एखादी अनपेक्षित गोष्ट पाहून मनात निर्माण होणारे आश्चर्य व्यक्त करणारे शब्द.
शब्द: अबब, बाप रे, अहारे, ओहो, अरेच्चा.
उदाहरण: अबब! केवढा मोठा हा सापाचा आकार! (सापाची लांबी पाहून आश्चर्य)
उदाहरण: बाप रे! एवढी मोठी इमारत मी कधीच पाहिली नव्हती.
D. प्रशंसादर्शक (कौतुक किंवा शाबासकी देणारे)
एखाद्याच्या चांगल्या कामाचे कौतुक करण्यासाठी किंवा त्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी हे शब्द वापरतात.
शब्द: शाबास, भले, छान, ठिक, वाहवा.
उदाहरण: शाबास! तू परीक्षेत उत्तम गुण मिळवून उत्तीर्ण झालास.
उदाहरण: छान! असाच अभ्यास पुढे चालू ठेव.
E. संमतीदर्शक (परवानगी किंवा होकार दाखवणारे)
एखाद्या गोष्टीला स्वतःची संमती, होकार किंवा पसंती दर्शवण्यासाठी हे शब्द वापरतात.
शब्द: जी हा, बरं, ठीक, होय, अच्छा, हाय.
उदाहरण: ठीक! आपण उद्या सकाळी नक्की अभ्यासाला बसूया.
उदाहरण: जी हा! मी तुमची सर्व कामे वेळेत पूर्ण करेन.
F. तिरस्कारदर्शक (घृणा किंवा राग दाखवणारे)
एखाद्या गोष्टीबद्दल मनात असलेला राग, कंटाळा किंवा घृणा व्यक्त करण्यासाठी हे शब्द वापरतात.
शब्द: छी, थू, धिक, शी, हुड, छट.
उदाहरण: शी! किती घाण पसरली आहे या रस्त्यावर.
उदाहरण: धिक! तुझ्या अशा देशद्रोही कृत्याला.
G. संबोधनदर्शक (हाक मारण्यासाठी वापरले जाणारे)
दुसऱ्या व्यक्तीचे लक्ष स्वतःकडे वेधून घेण्यासाठी किंवा हाक मारण्यासाठी हे शब्द वापरले जातात.
शब्द: अरे, अहो, ए, आगा, बाळानो.
उदाहरण: अहो! जरा माझे ऐकून घ्याल का?
उदाहरण: ए! इकडे ये आणि हे पुस्तक उचल.
महत्वाचे मुद्दे (Maha TET संकीर्ण उजळणी टिपणी)
अविकारी शब्दांची ओळख: ज्या शब्दांवर लिंग, वचन आणि विभक्तीचा परिणाम होत नाही, त्यांना अव्यय म्हणतात. वाक्यात बदल करताना हे शब्द जसेच्या तसे राहतात.
क्रियाविशेषण वि. शब्दयोगी अव्यय: जर शब्द स्वतंत्र आला तर ते 'क्रियाविशेषण' असते (उदा. तो मागे राहिला). पण तोच शब्द जर नामाला जोडून आला, तर ते 'शब्दयोगी अव्यय' असते (उदा. तो घरामागे उभा आहे). परीक्षेमध्ये हा फरक वारंवार विचारला जातो.
उभयान्वयी अव्ययांचे वाक्य प्रकारांशी नाते: प्रधानत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययांनी जोडलेली वाक्ये संयुक्त वाक्ये बनतात, तर गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययांनी जोडलेली वाक्ये मिश्र वाक्ये बनतात. हा संबंध वाक्य रूपांतर करताना अत्यंत उपयुक्त ठरतो.
शुद्ध शब्दयोगी अव्ययांचे वैशिष्ट्य: 'च, मात्र, सुद्धा, देखील, ही' ही अव्यये नामाला जोडताना नामाचे सामान्यरूप होत नाही, हा नियम नेहमी लक्षात ठेवावा.
शब्दांच्या जाती 2 - अविकारी शब्द
Mock Test: 20 Questions | 20 Minutes
